JAMA USTNA

Przetrwałe kły mleczne u młodego kota
Autor zdjęcia i właściciel kota: Magdalena Witkowska

ZĘBY I DZIĄSŁA

Kot jest drapieżnikiem i jego zęby są dostosowane do takiego trybu życia.
Służą one do chwytania i uśmiercania zdobyczy, a później do rozerwania jej ciała na kawałki gotowe do połknięcia.
W niektórych przypadkach zęby są doskonałym orężem w walce. Kot nie potrafi żuć pokarmu tak jak człowiek, uniemożliwia mu to budowa stawu żuchwowego - nie pozwala ona na boczne ruchy szczęki, jednakże siła kocich szczęk jest tak duża że pozwala bez problemu porcjować pożywienie na niewielkie kawałki..

Koty cierpią na dolegliwości zębowe podobne do ludzkich. U większości kotów można stwierdzić kamień i osad nazębny, zapalenie dziąseł, parodontozę, uszkodzenia lub ubytki zębów.
Dzieje się tak dlatego iż współczesne koty są żywione pokarmem który niewiele przypomina pokarm zdobywany na wolności.
Jedzenie z puszki, bardzo miękkie i podzielone na małe kawałeczki nie przyczynia się do samooczyszczania się zębów.
Osad na zębach jest doskonałą pożywką dla bakterii, co prowadzi do chorób zębów i przyzębia.
Nawet u najwłaściwiej karmionych kotów może pojawić się z czasem osad i kamień - dużo zależy od indywidualnych skłonności organizmu, mając w domu kilka kotów żywionych tak samo można to doskonale zaobserwować.
Oczywiście - właściwą dietą można ten proces znacznie spowolnić.
Bardzo ważne jest regularne kontrolowanie stanu kociej jamy ustnej a w razie konieczności - oczyszczanie zębów z kamienia oraz dbałość o leczenie wszelkich infekcji dziąseł.

Dlaczego należy dbać o dobry stan jamy ustnej u kota?
Ponieważ:

    * Bakterie żyjące w chorych zębach i dziąsłach mogą przyczynić się do chorób serca i nerek.
    * Po dostaniu się do krwi, w zaawansowanych stadiach - mogą spowodować posocznicę i śmierć w jej wyniku.
    * Chore dziąsła krwawią przy każdym dotyku - jeśli stan ten trwa zbyt długo, może doprowadzić do anemii.
    * Stan zapalny dziąseł i ból zębów utrudniają kotu pobieranie pokarmu, każde karmienie staje sie dla niego męczarnią.
    * Kot boi się wogóle jeść ze względu na cierpienie, a czasem uczy się łykać całe kawałki pokarmu - co prowadzi do problemów z układem pokarmowym.
    * Zęby znajdujące się w rozpulchnionych dziąsłach bardzo szybko zaczynają się ruszać i wypadają. Czasem w dziąśle pozostaje odłamek korzenia sprawiając zwierzęciu silny ból i pogarszając jego stan.
    * Często się zdarza że kamień nazębny lub/i stan zapalny dziąseł wynika ze znacznie poważniejszej choroby - niewydolności nerek lub chorób wirusowych. Zaniedbując ten stan - narażamy życie zwierzęcia a na pewno fundujemy mu masę cierpień.

Tym wszystkim problemom można zapobiec podając kotu bardziej naturalny pokarm i zapewniając mu regularne kontrole zębów u lekarza weterynarii.
Oczywiście nie trzeba podawać kotu żywych myszy czy ptaków, w zupełności wystarczy spory kawałek surowego, lub jeszcze lepiej - podgotowanego mięsa wołowego (nie należy podawać kotom surowej wieprzowiny gdyż może zawierać drobnoustroje szkodliwe dla kotów - najlepiej wogóle z wieprzowiny w kocim menu zrezygnować), który zmusi kota do użycia zębów.
Podczas gryzienia wydziela się duża ilość śliny, co dodatkowo pomaga oczyszczać zęby i zapobiega powstawaniu osadów.
Jeśli u kota już powstał kamień, to pomocy może mu udzielić jedynie lekarz który usunie go specjalnymi narzędziami, często pod narkozą.

Należy w tym miejscu napisać czy raczej - powtórzyć, iż stan zapalny dziąseł nie zawsze oznacza problemy z kamieniem nazębnym.
Często jest to oznaka wielu zupełnie innych chorób: białaczki, FIPa lub niewydolności nerek. Dlatego nigdy nie należy lekceważyć tego objawu!

Jeśli zauważymy u naszego kota ułamany ząb, też zwróćmy się po pomoc do dobrego weterynarza.
Sytuacja taka może się zdarzyć w przypadku urazu lub procesów chorobowych. Pozostały w dziąśle korzeń z ostrymi końcówkami drażni język i policzki oraz jest sprawcą wielu bolesnych procesów ropnych i stanów zapalnych. Głównymi sprawcami stanów zapalnych dziąseł są osad i kamień nazębny.
W osadzie znajdują się ogromne ilości bakterii chorobotwórczych które atakują dziąsła uszkodzone przez twardy i ostry kamień nazębny. Zapalenie i obrzęk powoduje powstanie wokół zębów kieszonek w których w dalszym ciągu powstaje osad i kamień, sięgając coraz głębiej.
Stan ten w konsekwencji prowadzi do powstania parodontozy i utraty zębów. Procesowi temu towarzyszy silny ból, a z czasem rozchwiane lub wypadające zęby uniemożliwią zwierzęciu pobieranie pokarmu.
Dziąsła przyjmują barwę ciemnoczerwoną, są opuchnięte, gąbczaste i często krwawią.
W zaawansowanej chorobie pozostaje niewiele możliwości leczenia: należy usunąć najbardziej uszkodzone zęby, inne spróbować wyleczyć a w dziąsła trzeba wcierać specjalne preparaty przeciwzapalne.

Na zdjęciu powyżej (oraz na samej górze - to brat tego kota) widzimy przypadek kotów u których wychodzący stały kieł nie jest w stanie wypchnąć zęba mlecznego.
Przeważnie taki mleczak wypada w końcu sam (jednak nie zawsze) - ale jeśli ząb stały wyjdzie do końca a mleczny nadal siedzi sztywno i wogóle nie jest obluzowany - najlepiej jest go usunąć.
Pozostawiony zbyt długo będzie sprawcą niewłaściwego zgryzu, zbytnio wysunięty do przodu stały kieł może potem kaleczyć wargi oraz ocierać się o kieł dolny - co może doprowadzić do konieczności usunięcia w końcu kłów stałych. Odpowiednio wczesne usunięcie zęba mlecznego spowoduje że ząb stały najdzie na swoje właściwe miejsce. Zabieg jest prosty, krótki a kot błyskawicznie zapomina o przygodzie :)

JĘZYK I BŁONY ŚLUZOWE

Niektóre choroby (np. kaliciwiroza) mogą powodować powstawanie na nich bolesnych owrzodzeń i nadżerek. Gdy widzimy że kot się ślini i ma problem z pobieraniem pokarmu - a na kocim języku zobaczymy czerwone kropki lub kreseczki - poprośmy o konsultację lekarza weterynarii.
Również ułamany ząb może silnie podrażniać język - powodując powstanie podrażnienia czy nawet obrzęku. Każda taka zmiana jest dla kota bardzo bolesna i utrudnia jedzenie a nie leczona - może doprowadzić do poważnych powikłań.>.

Niestety - również nowotwory nie omijają tej części ciała kota. Często ich przyczyny nie daje się znaleźć ale nie zawsze - bywa że jest nią właśnie taki uszkodzony ząb który drażni błonę śluzową powodując ciągły stan zapalny.
Nowotwory błony śluzowej mają różne kształty i wygląd - czerniak na początku wygląda jak czarna plamka.
Inne nowotwory mogą przyjmować kształt guzków, niby - nadżerek, polipów, zaczerwień, ranek itp. Niektóre są łagodne - inne złośliwe. Wszystkie wymagają dokładnej diagnostyki i dobrze dobranego leczenia.

Czasem przyczyną problemów z pobieraniem pokarmu są ciała obce zaklinowane między zębami lub wbite w ciało.
Sprawiają dotkliwy ból, mogą objawiać się również obfitym ślinieniem oraz powiększonymi węzłami chłonnymi na szyi i pod żuchwą. Taki stan wymaga koniecznej i szybkiej interwencji lekarza - często również zabiegu chirurgicznego który będzie miał na celu usunięcie intruza i oczyszczenie zainfekowanego miejsca - w innym razie zwierzę się bardzo nacierpi a w miejscu wbicia ciała obcego może wytworzyć się ropień.
Kotom wbijają się najróżniejsze przedmioty - od igieł, poprzez drzazgi, drobne druciki, po odłamki kości. Szczególnie niebezpieczne jest wbicie się drzazgi w przelyk lub dalszy odcinek układu pokarmowego.
Po pierwsze - dlatego że takiego ciała obcego nie widać a objawy mogą być niejednoznaczne.
Po drugie - wytwarzający się stan zapalny i ropień wokół ciała obcego mogą doprowadzić do perforacji np. jelita (bez błyskawicznej pomocy dobrego chirurga zwierzę umrze w męczarniach) lub ropień przebije się np. do jamy opłucnej.
Dlatego przy najmniejszym podejrzeniu iż kot połknął coś ostrego lub gdy niedawno nakarmiliśmy go kośćmi z kurczaka a pojawiły się niepokojące objawy - należy jak najszybciej wykluczyć ciało obce wbite w śluzówkę przewodu pokarmowego.

Przy okazji przypomnę - kot nie może dostawać kości długich z kurczaka.
Wartości odżywczych wiele z nich nie uzyska - a istnieje duże ryzyko poważnych problemów - takie kości rozpadają się na bardzo ostre drzazgi i wiele kotów bardzo się już nacierpiało lub nawet straciło życie z tego powodu.

Tekst oraz zamieszczone w nim zdjęcia pochodzą ze strony: http://kocia_stronka.republika.pl/jama_ustna.html